Retrofiets 4

Er fietsten vroeger al mensen rond de wereld, en de renners tijdens de Tour de France overwonnen alle bergen op stalen fietsen. Ze zijn een hele tijd uit de mode geweest, maar stalen, retrofietsen zijn weer helemaal hip. Wim, een fietsfanaat, redt in zijn vrije tijd stalen retro fietsen van de schroot om deze op te knappen tot prachtige klassiekers. In de afgelopen jaren heeft hij meer dan 100 stalen fietsen gekocht en opgeknapt.

Kwispelen als een blije hond

Wims fietsen moeten voldoen aan twee eisen: staal en retro. Die liefde is al ontstaan in de jaren 70 toen hij zijn eerste racefiets kreeg. Aluminium en carbon bestonden nog helemaal niet, alles was staal. ‘Ik sta heel snel te kwispelen als ik een stalen fiets zie,’ lacht Wim. Zowat alles wat staal is en twee wielen heeft, maakt Wim al blij. ‘Ze zijn slank, het glimt en er zit veel chroom op.’ Wims hobby startte een aantal jaren geleden. In het begin kocht hij de fietsen omdat hij ze mooi vond. Hij maakte er een tochtje op en hing ze dan aan de muur om ze te bewonderen. Geleidelijk kocht hij meer fietsen, begon ze op te knappen, maakte een website en zette zijn opgeknapte juweeltjes online om ze te verkopen.

 

Wat maakt een fiets retro? Allereerst moet de fiets ouder zijn dan 1987. De versnellingen mogen niet aan het stuur zitten en alle kabels zijn niet weggewerkt in het frame zodat er mooi ‘waslijnen’ zichtbaar zijn. Wim zelf is overigens niet zo kritisch op deze criteria. Hij knapt ook fietsen op met versnellingen aan het stuur en weggewerkte kabel. Voor hem is een mooi stalen frame het belangrijkste. Hij vindt alle fietsen voornamelijk op Marktplaats, de Nederlandse variant van tweedehands.be. “Na verloop van tijd wisten mensen dat ik dit leuk vind. Zo kreeg ik steeds vaker tips of iemand benaderde mij omdat hij een fiets had die hij eigenlijk wilde weggooien. Dat zou natuurlijk zonde zijn want er is altijd wel wat van te maken, of op zijn minst de onderdelen te gebruiken,” vertelt Wim.

Natuurlijk zijn er af en toe de unieke modellen met speciale onderdelen. Dan zijn de andere liefhebbers er ook snel bij en is het kwestie van geluk hebben of hopen op de gunfactor. Mensen hebben vaak geen idee of hun oude, stalen fiets een bijzonder model is. Zo zag Wim een keer een stalen fiets met een speciale onderdelengroep erop, een jubuleumeditie. Een groep zijn alle onderdelen die aan de fiets zitten: schakelsysteem, remmen, ketting, balhoofd, trapas, naven, zadelpen en stuurpen. Hij belde de man onmiddellijk op en deed een goed bod. Wim mocht de fiets gaan halen en kreeg ’s avonds een bericht van de verkoper dat hij nog veel hogere biedingen kreeg later die dag. Wist hij veel dat zijn fiets zo bijzonder was.

Tien euro winst

Heel veel mensen beschouwen hun oude fiets in de schuur als rommel, maar er is altijd wel wat moois van te maken. Met een beetje staalwol en liefde is er zelfs van een verroeste fiets iets te maken. Van zooi naar mooi staat als kreet op Wims website. Die uitspraak heeft hij overigens gevonden op de vuilniswagens in Rotterdam waarmee ze mensen bewust proberen te maken dat het afval van de burgers geld waard is.

Van de onderdelen die hij niet op de fietsen gebruikt, maakt hij andere dingen. Zo gebruikt hij tandwielen om een klok of een kunstwerk te maken en kettingen voor sleutelhangers of theelichthouders.

 

Wim probeert oude fietsen terug in de originele staat te brengen. Maar wat betekent originele staat eigenlijk? Vroeger kwam er ieder jaar een nieuwe Koga Miyatas uit die een bepaalde onderdelengroep had. Wim zijn uitdaging is om de fiets net zo te maken als die toen in de folder stond. Veel van die kennis haalt hij van het internet en Facebookgroepen over retrofietsen. Dat lukt niet altijd en soms is de fiets in te slechte staat om weer helemaal mooi te maken. Dan maakt hij er een stads racefiets of een single speed van die hij aan studenten verkoopt voor een paar tientjes. Zijn winst is dan misschien 10 euro aan materiaalkosten, terwijl er soms tientallen uren werk in zitten. Geld verdienen is absoluut niet zijn doel. Het is een hobby en moet vooral een hobby blijven. Zijn grootste plezier is het sleutelen aan de fietsen, het eindresultaat te zien en na afloop de fotootjes van de fiets te bekijken.

 

Dat zijn hobby niet uit de hand loopt, daar zorgt Wims vrouw wel voor. 

‘In het begin was ze een beetje bang dat ik geen enkele fiets weg zou durven doen.’ Ze zet soms even een stop op de hobby. Dan mag er alleen een nieuwe fiets bijkomen als er ook eentje de deur uit gaat. Dat zijn vrouw af en toe de hand op de rem houdt is wel te begrijpen. Bij slecht weer klust Wim namelijk binnen aan de keukentafel en daar is ieder streepje kettingsmeer een te veel.

Hobby metaal

‘Stalen fietsen zijn wat slapper dan aluminium en carbon,’ legt Wim uit. Daardoor zijn ze veel vergevingsgezinder. Ze dempen veel beter de hobbels en steentjes op de weg. Dat is een voordeel om comfortabel te fietsen, maar als je echt veel kracht wilt zetten, buigt het frame een klein beetje waardoor er kracht verloren gaat. Met het blote oog zie je dat overigens niet dus je hoeft geen zorgen dat maken dat de fiets zal dubbelklappen. Zeker als je gaat afdalen, kan je voelen dat een stalen fiets minder stijf is. Dan kan de fiets gaan schudden, shimmyen in vaktaal, maar doormidden breken zal een stalen fiets zeker niet doen. En een stalen fiets kan bovendien altijd weer gelast worden. Dat kan niet met carbon!

 

Als je zelf een retrofiets wilt aanschaffen, kan je op voorhand aan de foto’s al zien hoe de fiets is onderhouden. Meer in detail moet je letten op de tandwielen en ketting. Hoe scherper de puntjes van de tandwielen, hoe meer kilometer er op de teller staat. Tot slot moet je letten op alles wat draait en beweegt. Maakt het rare geluidjes, zit er speling op of kraakt het. Dat zijn signalen dat er onderdelen versleten kunnen zijn.

Leeftijd speelt geen rol. ‘Een oude fiets die niet gebruikt is, is een nieuwe fiets,’ zegt Wim. Het materiaal wordt niet slecht, en staal is altijd goed geweest. 

 

De nieuwe technologie vindt hij trouwens ook mooi. Al wordt het steeds moeilijker om zelf aan de fietsen te sleutelen, net zoals bij nieuwe auto’s. Kabels die in frames zijn weggewerkt, Rohloff naven en elektronische schakelsystemen veranderen het vak van fietsmonteur sterk. Voor de hobbyist wordt het hierdoor iets minder interessant dus Wim blijft zoeken naar oude stalen fietsen. Wil je weten welke klassiekers Wim nu aan het bouwen is? Op zijn website staan al zijn oude en nieuwe opgeknapte stalen fietsen: https://stalenfiets.wordpress.com/